Archiwa tagu: 1991

Bungie #00

Bungie

Maj 1991

35 lat temu, w maju 1991 roku powstało Bungie. Początkowo studio tworzyło gry wyłącznie na komputery Macintosh i dopiero z czasem rozszerzyło swoją ofertę na komputery PC i konsole. W pierwszych latach działalności firma zdobyła rozpoznawalność dzięki takim tytułom jak Marathon czy Myth: The Fallen Lords, które wyróżniały się rozbudowaną fabułą i nowoczesnym podejściem do rozgrywki oraz narracji. Już wtedy Bungie budowało reputację studia stawiającego na dopracowany klimat i dynamiczną akcję.

Największy przełom nastąpił jednak wraz z premierą Halo: Combat Evolved. Gra stała się jednym z najważniejszych tytułów startowych pierwszego Xboxa i odegrała ogromną rolę w popularyzacji konsoli Microsoftu. Seria Halo szybko urosła do rangi jednej z najważniejszych marek w historii gier wideo, a Bungie zyskało status studia wyznaczającego standardy dla konsolowych strzelanek FPS. Produkcje firmy były chwalone za model sterowania, sztuczną inteligencję przeciwników oraz rozbudowany tryb multiplayer.

Po rozstaniu z Microsoftem studio rozpoczęło nowy etap działalności, we współpracy z Activision tworząc markę Destiny. Seria połączyła elementy strzelanki, gry sieciowej i RPG, stając się jedną z najważniejszych gier-usług, rozwijanych przez wiele lat po premierze. W kolejnych latach Bungie odzyskało niezależność wydawniczą, a dziś pod skrzydłami Sony Interactive Entertainment powróciło do korzeni wydając reboot serii Marathon. Mimo licznych zmian firma nadal pozostaje jednym z najbardziej wpływowych studiów specjalizujących się w grach akcji i science-fiction, a jej produkcje od ponad trzech dekad mają istotny wpływ na rozwój gatunku FPS.


A poniżej najważniejsze tytuły w historii Bungie:

Bungie #01 - Gnop!

Gnop!
Pierwsza produkcji Bungie, nawiązująca do klasycznego Ponga, stworzona jeszcze przed oficjalnym założeniem studia.


Bungie #02 - Operation: Desert Storm

Operation: Desert Storm
Pierwszy komercyjnie wydany tytuł Bungie, gra akcji inspirowana konfliktem w Zatoce Perskiej.


Bungie #03 - Marathon

Marathon
Trylogia futurystycznych FPSów z rozbudowaną fabułą i zaawansowanym trybem sieciowym, stworzona z myślą o komputerach Macintosh


Bungie #04 - Myth

Myth
Bungie stworzyło dwie pierwsze odsłony mrocznej strategii fantasy, która zdobyła uznanie dzięki realistycznym bitwom i fizyce pola walki.


Bungie #05 - Oni

Oni
Futurystyczna gra akcji łącząca strzelanie i walkę wręcz, inspirowana stylistyką anime.


Bungie #06 - Halo

Halo: Combat Evolved
Tytuł, który stał się symbolem pierwszego Xboxa i wyznaczył standardy dla konsolowych FPS-ów.


Bungie #07 - Halo 2

Halo 2
Kontynuacja systemsellera Microsoftu rozbudowała tryb sieciowy i spopularyzowała rozgrywkę online dzięki usłudze Xbox Live.


Bungie #08 - Halo 3

Halo 3
Finał oryginalnej trylogii Master Chiefa, będący jednym z największych sukcesów Xboxa 360.


Bungie #09 - Destiny

Destiny
Dwie części sieciowej strzelaniny science fiction łączące elementy MMO z dynamiczną akcją FPS; dwójka nadal jest rozbudowywana o nowe dodatki i sezony.


Bungie #10 - Marathon

Marathon
Reboot klasycznej serii Bungie, tym razem stworzony jako sieciowy extraction shooter.

Lemmings #00

Lemmings

14 lutego 1991

35 lat temu Psygnosis wydało grę, która szybko stała się jednym z najbardziej rozpoznawalnych tytułów ery 16-bitowej. Stworzone przez studio DMA Design, dziś znane jako Rockstar North, Lemingi zadebiutowały na komputerze Amiga, by szybko trafić na inne domowe platformy. Proste założenie – przeprowadzić od wejścia do wyjścia grupę bezmyślnie idących stworzeń – okazało się fundamentem niezwykle wciągającej i wymagającej rozgrywki.

Gracz nie kontrolował lemingów bezpośrednio. Zamiast tego przydzielał wybranym jednostkom konkretne role: budowniczych, kopaczy czy blokujących przejście. Każdy poziom był logiczną łamigłówką, w której liczyło się planowanie, tempo działania i ograniczona liczba dostępnych umiejętności. Rosnący poziom trudności, przyjemna dla oka i ucha oprawa audiowizualna, jak również charakterystyczne, niewielkie, animowane postacie z zieloną czupryną i niebieskimi spodniami sprawiły, że gra błyskawicznie zdobyła popularność i doczekała się licznych portów oraz kontynuacji.

// screenshoty z serwisu MobyGames

Blizzard Entertainment #00

Blizzard Entertainment

8 lutego 1991

Blizzard Entertainment, jedna z najbardziej rozpoznawalnych firm w historii gier komputerowych, obchodzi dziś 35-lecie istnienia. Studio zostało założone pod nazwą Silicon & Synapse przez trzech absolwentów Uniwersytetu Kalifornijskiego w Los Angeles: Michaela Morhaime’a, Allena Adhama i Franka Pearce’a. Od początku konsekwentnie budowało swoją pozycję, stawiając na dopracowane produkcje i długofalowe wsparcie tytułów. Serie takie jak Warcraft, StarCraft i Diablo odegrały kluczową rolę w popularyzacji strategii czasu rzeczywistego oraz gier action RPG, a World of Warcraft przez lata wyznaczał standardy dla gatunku MMORPG, przyciągając miliony graczy na całym świecie.

Na przełomie lat 90-tych i 2000-ych, Blizzard znany był z filozofii „premiera wtedy, gdy gra jest gotowa”, co przekładało się na dopracowanie tytułów już na starcie, ale również długie cykle produkcyjne i ciągłe przekładanie dat premiery. Z czasem firma rozszerzyła swoje portfolio o gry sieciowe i e-sportowe, takie jak Hearthstone czy Overwatch, próbując dotrzeć do nowych grup odbiorców i zmieniających się trendów rynkowych. Jednocześnie ostatnie lata przyniosły wyzwania wizerunkowe i organizacyjne, które wpłynęły na postrzeganie marki, a dawna wysoka jakość debiutujących gier to obecnie śpiew przeszłości.


Poniżej krótki przegląd najważniejszych tytułów stworzonych przez Blizzard Entertainment w ciągu 35 lat istnienia:

Blizzard Entertainment #01 - RPM Racing

RPM Racing (1991) – Pierwsza gra stworzona przez Silicon & Synapse, futurystyczne wyścigi z widokiem z góry, inspirowane m.in. serią F-Zero.


Blizzard Entertainment #02 - The Lost Vikings

The Lost Vikings (1992) – Platformowa gra logiczna, w której sterowanie trzema różnymi postaciami było kluczem do rozwiązywania zagadek.


Blizzard Entertainment #03 - Blackthorne

Blackthorne (1994) – Platformówka z naciskiem na taktyczną walkę i mroczny klimat fantasy.


Blizzard Entertainment #04 - Warcraft: Orcs & Humans

Warcraft: Orcs & Humans (1994) – Strategia czasu rzeczywistego, która zapoczątkowała uniwersum Warcraft i położyła fundament pod przyszłe sukcesy studia.


Blizzard Entertainment #05 - Warcraft II: Tides of Darkness

Warcraft II: Tides of Darkness (1995) – Rozwinięcie formuły RTS z ulepszoną oprawą audiowizualną i rozbudowaną rozgrywką sieciową.


Blizzard Entertainment #06 - Diablo

Diablo (1996) – Mroczna gra akcji RPG, która ukształtowała formułę hack’n’slash na kolejne dekady.


Blizzard Entertainment #07 - StarCraft

StarCraft (1998) – Kultowa strategia RTS, ceniona za perfekcyjny balans ras i ogromny wpływ na scenę e-sportową.


Blizzard Entertainment #08 - Diablo II

Diablo II (2000) – Rozwinięcie koncepcji Diablo ze znacznie rozbudowanymi mechanikami postaci, uznawany za jeden z najważniejszych hack’n’slashy w historii.


Blizzard Entertainment #09 - Warcraft III: Reign of Chaos

Warcraft III: Reign of Chaos (2002) – Strategia RTS z elementami RPG i silnym naciskiem na fabułę, która dzięki bogatej możliwości modyfikacji przez społeczność zapoczątkowała gatunek MOBA.


Blizzard Entertainment #10 - World of Warcraft

World of Warcraft (2004) – MMORPG, które zdefiniowało gatunek i przez lata było najpopularniejszą grą sieciową na świecie.


Blizzard Entertainment #11 - StarCraft II

StarCraft II (2010) – Nowoczesna odsłona klasycznego RTS-a, zaprojektowana z myślą o rozgrywkach rankingowych i e-sporcie.


Blizzard Entertainment #12 - Diablo III

Diablo III (2012) – Dynamiczna gra akcji RPG, skupiona na szybkim tempie rozgrywki, która postawiła na stałe połączenie online i model usługowy.


Blizzard Entertainment #13 - Hearthstone

Hearthstone (2014) – Cyfrowa karcianka osadzona w świecie Warcrafta, która spopularyzowała gatunek dzięki prostym i przystępnym zasadom.


Blizzard Entertainment #14 - Heroes of the Storm

Heroes of the Storm (2015) – Drużynowa gra MOBA łącząca postacie i światy z różnych marek Blizzarda.


Blizzard Entertainment #15 - Overwatch

Overwatch (2016) – Drużynowa strzelanka FPS, która zdobyła popularność dzięki wyrazistym bohaterom i nastawieniu na współpracę.


Blizzard Entertainment #16 - Diablo IV

Diablo IV (2023) – Najnowsza odsłona serii Diablo, łącząca otwarty świat z mrocznym klimatem i usługowym modelem rozwoju.

id Software #00

id Software

1 lutego 1991

Dziś mija dokładnie 35 lat od założenia id Software, studia, które odegrało kluczową rolę w rozwoju komputerów PC jako platformy do gier. Jego założycielami byli: John Carmack, John Romero, Tom Hall i Adrian Carmack, którzy już wcześniej pracowali razem przy tworzeniu gier w firmie Softdisk. Początki studia zbiegły się z okresem gwałtownych zmian na rynku PC, a jego pierwsze produkcje szybko zwróciły uwagę technologicznym podejściem do grafiki i wydajności, jak również nowatorskim sposobem dystrybucji oprogramowania dzięki modelowi shareware.

Największy przełom przyniosły Wolfenstein 3D i Doom, które ukształtowały gatunek FPS i na długo zdefiniowały jego podstawowe założenia, wyznaczając nowe standardy immersji i projektowania poziomów. Równolegle studio rozwijało kolejne iteracje własnego silnika, kładąc nacisk na płynność animacji, pracę w sieci lokalnej oraz otwartość technologii. Kolejne lata przyniosły serię Quake, wprowadzając pełne środowisko 3D i kładąc podwaliny pod rozwój rozgrywki sieciowej oraz e-sportu.


Przypomnijmy zatem pokrótce najważniejsze tytuły stworzone przez id Software przez cały okres istnienia studia od jego początków, aż po dzień dzisiejszy:

id Software #01 - Commander Keen

Commander Keen (1990) – platformówka na PC, której pierwszy epizod wydano jeszcze zanim oficjalnie powstało id Software; tytuł pokazał, że komputery osobiste również mogą oferować płynne przewijanie ekranu znane do tej pory wyłącznie z konsol.


id Software #02 - Catacomb 3D

Catacomb 3D (1991) – wczesna strzelanka FPP, w której id Software po raz pierwszy użyło widoku z oczu bohatera w czasie rzeczywistym.


id Software #03 - Wolfenstein 3D

Wolfenstein 3D (1992) – gra uznawana za przodka wszystkich FPSów; pierwszy tego typu tytuł, który zdobył tak wielką popularność i zarazem wyznaczył podstawy strzelanek pierwszoosobowych.


id Software #04 - Doom

Doom (1993) – przełomowy tytuł, który zdefiniował gatunek FPS, wprowadzając szybkie tempo, tryb multiplayer i wsparcie dla modyfikacji.


id Software #05 - Doom II

Doom II (1994) – bezpośrednia kontynuacja Dooma, rozwijająca jego mechanikę i umacniająca popularność rozgrywek w sieci lokalnej.


id Software #06 - Quake

Quake (1996) – pierwszy w pełni trójwymiarowy FPS stworzony przez id Software, który wyznaczył nowy standard dla grafiki 3D i rozgrywki sieciowej.


id Software #07 - Quake II

Quake II (1997) – technicznie ulepszona strzelanka skupiona na trybie multiplayer i rozbudowanej architekturze silnika.


id Software #08 - Quake III: Arena

Quake III: Arena (1999) – gra zaprojektowana wyłącznie pod rywalizację sieciową, będąca jednym z filarów wczesnej sceny e-sportowej.


id Software #09 - Doom 3

Doom 3 (2004) – reboot serii kładący nacisk na klimat horroru i zaawansowane oświetlenie w czasie rzeczywistym.


id Software #10 - Rage

Rage (2011) – połączenie FPSa i gry akcji z elementami otwartego świata, demonstrująca silnik id Tech 5 oraz technologię MegaTexture.


id Software #11 - Doom (2016)

Doom (2016) – nowoczesne odświeżenie marki, cenione za szybkie tempo, brutalną walkę i wierne nawiązania do klasycznych odsłon.


id Software #12 - Quake Champions

Quake Champions (2017) – sieciowy arena shooter, rozwijający dziedzictwo Quake III Arena, wzbogacony o bohaterów z unikalnymi zdolnościami; początkowo wydany w ramach Steam Early Access, pełnej wersji doczekał się dopiero po 5 latach.


id Software #13 - Rage 2

Rage 2 (2019) – rozwinięcie pomysłów z pierwszej części, dynamiczny FPS osadzony w post-apokaliptycznym otwartym świecie, stworzony we współpracy Avalanche Studios, gdzie id Software odpowiadało głównie za model walki i technologię FPS.


id Software #14 - Doom Eternal

Doom Eternal (2020) – bezpośrednia kontynuacja Dooma (2016), stawiająca większy nacisk na zręcznościową walkę i zarządzanie zasobami.


id Software #15 - Doom: The Dark Ages

Doom: The Dark Ages (2025) – prequel nowej linii serii Doom, osadzony w mrocznym, osadzony w mrocznym, quasi-średniowiecznym świecie fantasy.

Duke Nukem #01

Duke Nukem

1 lipca 1991

Atomowy Książę już raz gościł na łamach Koyomi – niecałe półtora roku temu, gdy obchodziliśmy 25-lecie powstania gry Duke Nukem 3D. Dziś jednak świętujemy jego prawdziwe urodziny, albowiem 31 lat temu, w poniedziałek 1. lipca ukazała się pierwsza część Duke Nukem. Gra powstała wyłącznie pod DOSa i była platformówką garściami czerpiącą z Turricana czy też Mega Mana. Jak na owe czasy, biorąc pod uwagę system, na jaki się ukazała, gra była dość nowatorska. Przypomnijmy sobie inne DOSowe platformówki z tamtego okresu: Prince of Persia, Prehistorik, czy też Another World. Żadna z nich nie posiadała płynnie przesuwającego się tła, czegoś co np. Super Mario Bros na NESa oferował niemal 6 lat wcześniej. Po dojściu do brzegu ekranu, bohater, którym sterowaliśmy pojawiał się w przeciwległym krańcu a całe tło zmieniało się symulując przemieszczenie się do sąsiedniej lokacji.

Na domowych konsolach do gier (nie tylko na NESie, ale także np. na Master System od Segi) scrollowanie tła było wspierane hardware’owo przez układ graficzny. Ówczesne PC-ty tego nie potrafiły i każda zmiana klatki animacji wiązała się z jej ponownym przeliczeniem i narysowaniem w całości. A na to po prostu brakowało mocy obliczeniowej. Efektywny algorytm płynnej zmiany tła opracował dopiero John Carmack, wykorzystując nowe możliwości układów EGA, ale tą opowieść zostawię na kiedy indziej, przy okazji omawiania którejś z wczesnych gier id Software. Duke Nukem, w odróżnieniu od wielu innych DOSowych gier swego gatunku z tamtych czasów posiada w pełni płynnie przesuwaną scenerię, we wszystkich czterech kierunkach. Todd Replogle, współtwórca Atomowego Księcia, w jednym z wywiadów przyznał, że Carmack pomagał mu zaimplementować tę funkcję w nadchodzącej grze. Nie udało mi się zweryfikować tej informacji z drugiej strony. Jeden z mistrzów Dooma nie pojawia się co prawda na liście twórców Duke’a, ale widzimy na niej specjalne podziękowania dla id Software.

Inna ciekawostka z historii Duke Nukem to, jak możecie zauważyć na screenach, przez pewien czas gra nosiła tytuł „Duke Nukum”. To nie pomyłka, ani nie wytwór naszych braci zza wschodniej granicy sprzedających ongiś towary na Stadionie Dziesięciolecia. Po premierze pierwszej wersji gry, Apogee Software zorientowało się, że w kreskówce Kapitan Planeta i Planetarianie znajduje się postać o tej samej nazwie. Aby uniknąć ewentualnych pozwów o naruszenie praw autorskich, twórcy gry zdecydowali się zmienić jedną literę w imieniu swojego bohatera i wersja 2.0 platformówki została wydana pod innym tytułem. Wkrótce okazało się jednak, że producenci animacji nigdzie nie zarejestrowali swojej postaci, więc zrobiło to Apogee i sequele przygód Atomowego Księcia zostały wydane już pod znanym obecnie szyldem.

Ku mojemu zdziwieniu, pierwszych dwóch odsłon Duke Nukem nie da się dziś legalnie kupić. Z pewnością po raz kolejny jesteśmy ofiarami jakiś sporów prawnych, wygasłych licencji, czy tym podobnych. Przeszukując swoją bibliotekę na GOGu, ku jeszcze większemu zdziwieniu zobaczyłem, że posiadam platformówki z Atomowym Księciem w swojej kolekcji. Chwila wertowania starych maili i faktycznie, w grudniu 2015 korzystając z promocji „Farewell Duke” zakupiłem cztery gry: Duke Nukem 1, 2, Manhattan Project oraz Balls of Steel za €1.77. Czasem jednak chomikowanie gier w różnych promocjach i odkładanie ich na hałdę (bo już przecież nie kupkę) wstydu popłaca. Bo jak już nie pierwszy raz się przekonałem, w momencie, gdy najdzie człowieka ochota na odpalenie jakiegoś tytułu, okazuje się, że nigdzie nie jest dostępny.

// screenshoty własne z wersji dostępnej kiedyś na GOGu