Grand Theft Auto III

22 października 2001

25 lat temu do napędów PlayStation 2 trafiły krążki DVD z Grand Theft Auto III – odsłoną, która na zawsze odmieniła oblicze jednej z najpopularniejszych obecnie serii gier komputerowych. Za produkcję odpowiadało szkockie studio DMA Design (dziś: Rockstar North), znane wcześniej z dwóch pierwszych części GTA. Korzystając z mocy, jaką oferowała nowa konsola Sony, twórcy postanowili odejść od widoku z góry na rzecz w pełni trójwymiarowego świata, który mogliśmy obserwować zza pleców głównego bohatera. Akcja gry rozgrywała się w Liberty City, fikcyjnym mieście wzorowanym na Nowym Jorku, gdzie wcielaliśmy się w bohatera o imieniu Claude. Po zdradzie ze strony swojej partnerki rozpoczął on współpracę z lokalnymi gangami i stopniowo piął się po szczeblach przestępczego półświatka.

Największą siłą Grand Theft Auto III była swoboda, jaką oddano w ręce graczy. Rozległe miasto, podzielone na trzy dzielnice, można było przemierzać pieszo lub za kierownicą rozmaitych pojazdów, wykonując kolejne misje fabularne albo zajmując się licznymi dodatkowymi aktywnościami. Napady, pościgi policyjne, nielegalne wyścigi czy poszukiwanie ukrytych paczek sprawiały, że nawet po zakończeniu głównego wątku w Liberty City wciąż było co robić. Do tego dochodziły stacje radiowe, charakterystyczny humor i liczne nawiązania do amerykańskiej popkultury. Sukces gry pokazał, jak ogromny potencjał kryje się w połączeniu trójwymiarowego świata z niemal nieograniczoną swobodą działania, wyznaczając kierunek rozwoju wielu późniejszych produkcji.

Dla mnie Grand Theft Auto III było przede wszystkim ogromnym skokiem technologicznym. Jeszcze kilka lat wcześniej zagrywałem się w pierwszą i drugą część serii, oglądając akcję z góry i poruszając się po stosunkowo niewielkich fragmentach miasta. Przeniesienie GTA w pełne trzy wymiary i możliwość swobodnego przemierzania całego Liberty City wydawały mi się wtedy czymś wręcz abstrakcyjnym. Nagle można było wsiąść do samochodu, pojechać w dowolnym kierunku, odkrywać kolejne zakątki miasta i podejmować się dziesiątek pobocznych misji oraz dodatkowych zadań. To, co wcześniej było jedynie prostą grą, w której kradliśmy pojazdy, zmieniło się w ogromny, otwarty świat, w którym można było spędzać długie godziny, niekoniecznie podążając za główną fabułą. Trudno było wtedy nie odnieść wrażenia, że właśnie na naszych oczach gry komputerowe wkraczają w zupełnie nową epokę.

// screenshoty ze Steama oraz oficjalnej strony Rockstar

Marathon Infinity

Dodaj komentarz

15 października 1996

30 lat temu na komputerach Macintosh ukazał się Marathon Infinity, trzecia i ostatnia część trylogii pierwszoosobwych strzelanek science-fiction stworzonej przez studio Bungie. Gracz ponownie wcielał się w oficera ochrony, który musiał stawić czoła zagrożeniu mogącemu doprowadzić do zagłady całego wszechświata. Historia, zatytułowana „Blood Tides of Lh’owon”, była bardziej złożona niż we wcześniejszych odsłonach i wykorzystywała motyw alternatywnych rzeczywistości oraz zmieniających się linii czasowych. Podobnie jak poprzednio, istotną rolę odgrywały terminale komputerowe, za pomocą których przedstawiono kolejne fragmenty historii.

Marathon Infinity rozwinął pomysły znane z pierwszych dwóch części, oferując większe i bardziej rozbudowane poziomy, nowe rodzaje przeciwników oraz dodatkową broń. Jednocześnie była to najbardziej nietypowa odsłona trylogii, wyróżniająca się nieliniową narracją i zagadkową fabułą, której pełne zrozumienie wymagało uważnego śledzenia wydarzeń. Tytuł zawierał również rozbudowane narzędzia do tworzenia własnych map i scenariuszy, a także tryb multiplayer, dzięki któremu można było rywalizować z innymi graczami. Choć Marathon nie zdobył takiej popularności jak późniejsze gry Bungie, dla użytkowników Macintoshy pozostał jednym z najważniejszych tytułów lat 90.

Podobnie jak pozostałe części serii, Marathon Infinity jest dziś dostępny za darmo na Steamie dzięki temu, że twórcy najpierw udostępnili kod źródłowy, a później również wszelkie assety związane z całą trylogią. Przygotowana przez społeczność skupioną wokół projektu Aleph One gra w wersji dostosowanej do współczesnych komputerów pozwala ponownie odkryć trylogię, która powstała na długo przed tym, zanim Bungie zdobyło światową sławę za sprawą Halo.

// screenshoty z dawnej strony Bungie oraz serwisu MacintoshRepository

Microsoft Flight Simulator X

Dodaj komentarz

13 października 2006

20 lat temu ukazał się Microsoft Flight Simulator X, kolejna odsłona jednej z najstarszych i najbardziej rozpoznawalnych serii symulatorów lotniczych. Produkcja Aces Game Studio pozwalała zasiąść za sterami wielu różnych maszyn, od niewielkich, jednosilnikowych samolotów turystycznych po potężne odrzutowce pasażerskie. Twórcy przygotowali rozbudowany model lotu, realistyczne odwzorowanie warunków atmosferycznych oraz liczne lotniska, dzięki którym można było zarówno odbywać krótkie loty rekreacyjne, jak i podejmować się długich, międzykontynentalnych tras.

Gracze mogli swobodnie przemierzać przestworza, ćwiczyć procedury lotnicze, wykonywać zadania i brać udział w specjalnych misjach, które urozmaicały tradycyjne latanie. W porównaniu z poprzednią częścią znacząco poprawiono oprawę graficzną, a zmienne warunki pogodowe, cykl dnia i nocy oraz szczegółowe modele samolotów potęgowały wrażenie uczestniczenia w prawdziwym locie. Ważnym elementem rozgrywki były również liczne wyzwania, obejmujące między innymi lądowania w trudnych warunkach, loty ratunkowe i zadania wymagające precyzyjnego manewrowania. Wersja Deluxe oferowała dodatkowe samoloty, bardziej szczegółowe lotniska oraz możliwość pełnienia funkcji kontrolera ruchu lotniczego w trybie wieloosobowym.

// screenshoty z wersji Steam Edition

Heroes of Might & Magic II

Dodaj komentarz

1 października 1996

30 lat temu miała miejsce premiera Heroes of Might & Magic II: The Succession Wars. Druga odsłona serii stworzonej przez New World Computing rozwijała pomysły znane z pierwszej części, oferując rozgrywkę łączącą strategię turową, eksplorację fantastycznego świata i elementy RPG. Gracz przemierzał krainę Enroth, zdobywał surowce, rozbudowywał miasta, rekrutował jednostki i prowadził bohaterów do kolejnych bitew. Fabuła przedstawiała konflikt pomiędzy synami zmarłego króla Morglina Ironfista – Rolandem i Archibaldem – walczącymi o tron królestwa. Gra oferowała rozbudowaną kampanię oraz możliwość rozgrywania pojedynczych scenariuszy, a charakterystyczna oprawa graficzna i muzyczna szybko stały się jednym z jej znaków rozpoznawczych.

Heroes II okazało się ważnym krokiem w rozwoju serii, a wprowadzone w nim rozwiązania na długo pozostały jej fundamentem. Rozbudowany system rozwoju bohaterów, siedem różnych typów miast, liczne jednostki i zaklęcia oraz możliwość wyboru pomiędzy alternatywnymi ulepszeniami niektórych oddziałów sprawiły, że kolejne rozgrywki mogły wyglądać zupełnie inaczej. Istotną rolę odgrywał również rozgrywka wieloosobowa, a szczególnie tryb „gorące krzesło”, pozwalający rywalizować z innymi graczami przy jednym komputerze. Rok później ukazał się dodatek The Price of Loyalty, zawierający nowe kampanie, scenariusze, obiekty na mapie i elementy rozgrywki.

Dla mnie Heroes of Might & Magic II to gra, która jednoznacznie kojarzy się z syndromem jeszcze jednej tury. Było ciepłe lato 1997 roku, wakacyjny weekend, kiedy na dworze zrobiło się na tyle ciemno, że nie było już widać piłki, wróciłem do domu, wykąpałem się, zjadłem kolację i zasiadłem przed komputerem. Ani się obejrzałem, a za oknem zrobiło się widno. To był mój pierwszy raz, kiedy przy grze zastał mnie dzień.

// screenshoty ze sklepu GOG i z serwisu MobyGames

Castlevania

Dodaj komentarz

26 września 1986

40 lat temu, na japońskim Famicom Disk System zadebiutowało Akumajō Dracula, pierwsza odsłona jednej z najbardziej rozpoznawalnych serii gier firmy Konami, w naszej części świata znanej jako Castlevania. Gracze wcielali się w Simona Belmonta, potomka rodu łowców wampirów, który wyruszał do zamku Draculi, aby położyć kres ponownemu powrotowi hrabiego. Uzbrojony w charakterystyczny bicz przemierzał kolejne części zamku, mierząc się z licznymi pułapkami i coraz trudniejszymi przeciwnikami. Prosta z pozoru mechanika szybko potrafiła dać się we znaki, a pokonanie dalszych etapów wymagało nie tylko zręczności, ale także cierpliwości, poznania układu kolejnych poziomów i odpowiedniego wykorzystania dostępnego uzbrojenia.

Już pierwsza Castlevania miała wiele elementów, które w następnych latach stały się znakami rozpoznawczymi serii. Mroczny zamek pełen szkieletów, nietoperzy, wilkołaków i innych stworów, oraz charakterystyczna, zapadająca w pamięć muzyka tworzyły atmosferę, jaką trudno było pomylić z inną grą. Rodowa broń Belmontów – bicz Pogromca Wampirów, jak również inne przedmioty, takie jak topór, krzyż czy święcona woda pozwalały lepiej radzić sobie z różnymi rodzajami przeciwników. Rok później gra trafiła również na komputery MSX2 pod tytułem Vampire Killer, a w kolejnych latach, już jako Castlevania, doczekała się licznych wydań na inne platformy: Commodore 64, Amiga, PC DOS.

Pierwsza wyprawa Simona Belmonta była dopiero początkiem jednej z najważniejszych serii w historii Konami. Kolejne części rozwijały i zmieniały jej formułę – od eksperymentów z elementami RPG w Castlevania II: Simon’s Quest, przez rozbudowaną strukturę Castlevania III: Dracula’s Curse, aż po eksploracyjne Castlevania: Symphony of the Night i późniejsze odsłony inspirowane jej rozwiązaniami. Przez lata seria pojawiała się na kolejnych generacjach konsol i komputerów, a oprócz klasycznych przygód Belmontów doczekała się również produkcji wykorzystujących trójwymiarową grafikę oraz nowe interpretacje historii, czego przykładem jest trylogia Lords of Shadow. Niezależnie od platformy i przyjętej formuły, charakterystyczny klimat gotyckiego zamku, walka z siłami nadprzyrodzonymi i wspaniała muzyka towarzysząca kolejnym wyprawom sprawiły, że Castlevania przez cztery dekady pozostawała dobrze znana kolejnym pokoleniom graczy.

// screenshoty własne

Silent Hill 2

Dodaj komentarz

25 września 2001

25 lat temu na PlayStation 2 pojawił się Silent Hill 2, druga odsłona jednej z najbardziej znanych serii horrorów, wydanej przez firmę Konami. Głównym bohaterem gry jest James Sunderland, który po otrzymaniu listu od swojej zmarłej żony Mary udaje się do tytułowego miasteczka Silent Hill. Na miejscu rozpoczyna poszukiwania kobiety, odkrywając przy tym kolejne tajemnice związane zarówno z miastem, jak i własną przeszłością. Twórcy postawili tym razem jeszcze mocniej na psychologiczną stronę horroru, budując napięcie za pomocą wszechobecnej mgły, ograniczonej widoczności, niepokojącej muzyki Akiry Yamaoki oraz oszczędnie dawkowane starcia z przeciwnikami.

Dla wielu graczy pierwsze spotkanie z Silent Hill 2 było doświadczeniem zupełnie innym od tego, co oferowały ówczesne gry grozy. Opuszczone ulice miasta, charakterystyczne odgłosy dobiegające z radia, pojawiające się w oddali sylwetki przeciwników i poczucie ciągłego zagubienia tworzyły atmosferę, którą trudno było pomylić z jakąkolwiek inną produkcją. Gra szybko zdobyła uznanie i z czasem stała się jednym z najbardziej pamiętnych przedstawicieli psychologicznego horroru. Doczekała się również kolejnych wydań, w tym wersji „Inner Fears” (lub „Restless Dreams” w USA) na Xboksa i późniejszych wydań na PC, dzięki czemu historia Jamesa mogła trafić do szerszego grona odbiorców.

Seria Silent Hill była kontynuowana przez następne lata, a po drugiej części ukazały się kolejne gry rozwijające jej główny nurt, jak również spin-offy przedstawiające oddzielne, poboczne historie, a także kilka produkcji o bardziej eksperymentalnym charakterze. Z czasem kolejne odsłony trafiały również na inne platformy niż PlayStation, między innymi Xboksa, konsole Nintendo, komputery osobiste oraz urządzenia przenośne. Po dłuższej, niemal dziesięcioletniej przerwie seria powróciła w 2024 roku za sprawą remake’u Silent Hill 2, przygotowanego przez polskie studio Bloober Team.

// screenshoty z serwisu Hardcore Gaming 101

Call of Juarez

Dodaj komentarz

15 września 2006

20 lat temu ukazał się Call of Juarez – westernowy FPS stworzony przez wrocławskie studio Techland. Akcja gry została osadzona na amerykańskim Dzikim Zachodzie w 1882 roku, a fabuła koncentrowała się na dwóch głównych bohaterach: młodym Billym „Candle”, oskarżony o zamordowanie swoich rodziców oraz ścigającym go wielebnym Rayem McCallem, byłym rewolwerowcem, który poświęcił się religii, lecz w obliczu tragedii ponownie sięgnął po broń. Twórcy inspirowali się klasycznymi westernami, literaturą i komiksami, starając się nadać grze charakterystyczny, surowy klimat Dzikiego Zachodu, a jednym z jej ważnych elementów była legenda zaginionego złota Juarez.

Charakterystycznym elementem gry było naprzemienne wcielanie się w obu głównych bohaterów, którzy różnili się nie tylko osobowością, ale również stylem rozgrywki. Billy, będący młodym uciekinierem, częściej korzystał ze skradania, łuku czy bicza, podczas gdy Ray reprezentował bardziej bezpośrednie podejście, wykorzystując swoją siłę i broń palną. Tytuł wyróżniał się oprawą, która jak na swoje czasy pozwalała efektownie przedstawić pustynne krajobrazy, miasteczka i pojedynki na Dzikim Zachodzie. Nie zabrakło również jazdy konnej, strzelania podczas pościgów oraz rozbudowanego trybu wieloosobowego. Warto także nadmienić, że Call of Juarez był pierwszą polską grą wydaną na konsolę Xbox 360.

Sukces pierwszej części dał początek serii, która z czasem przedstawiała kolejne historie związane z Dzikim Zachodem. Wydany 2 lata później Call of Juarez: Bound in Blood był prequelem opowiadającym o braciach Rayu i Thomasie McCallach, Call of Juarez: The Cartel z 2011 roku przeniosło akcję do współczesnych Stanów Zjednoczonych i Meksyku, natomiast w Call of Juarez: Gunslinger z 2013 roku Techland przywrócił klasyczny westernowy klimat, przedstawiając przygody łowcy nagród Silasa Greavesa.

// screenshoty ze sklepu GOG

Nintendo GameCube

Dodaj komentarz

14 września 2001

25 lat temu w Japonii zadebiutowała konsola Nintendo GameCube, w Polsce pieszczotliwie określana „Gackiem”. Następca Nintendo 64 to pierwszy sprzęt firmy wykorzystujący jako nośnik gier dyski optyczne zamiast kartridży. Konsola, podczas prac nad którą używano nazwy kodowej „Dolphin”, wyróżniała się charakterystyczną, niemal sześcienną obudową z umieszczonym z tyłu uchwytem ułatwiającym przenoszenie. Nintendo postawiło przede wszystkim na gry, rezygnując z dodatkowych funkcji multimedialnych, takich jak odtwarzanie płyt DVD, co pozwoliło ustalić cenę na poziomie 25 000 jenów – o 10 000 mniej niż PlayStation 2.

Kluczowe cechy:
🎮 Procesor: IBM PowerPC „Gekko” 485 MHz
🎮 Układ graficzny: ATI „Flipper” 162 MHz
🎮 Pamięć: 24 MB 1T-SRAM + 16 MB DRAM
🎮 Nośnik: 8-centymetrowe dyski optyczne o pojemności około 1,5 GB
🎮 Rozdzielczość: do 640×480 pikseli
🎮 Dźwięk: 64-kanałowy system audio
🎮 Kontrolery: cztery porty w standardzie
🎮 Cena podczas japońskiej premiery: 25 000 jenów

W dniu japońskiej premiery dostępne były trzy gry:
💿 Luigi’s Mansion – pierwsza samodzielna przygoda Luigiego, który za pomocą specjalnego odkurzacza Poltergust 3000 musiał oczyścić nawiedzony dom z duchów
💿 Super Monkey Ball – zręcznościowa produkcja firmy Sega, w której należało przeprowadzić małpę zamkniętą w przezroczystej kuli przez pełne pułapek plansze
💿 Wave Race: Blue Storm – efektowne wyścigi skuterów wodnych, będące kontynuacją gry znanej wcześniej z Nintendo 64

W ciągu kilkuletniej obecności GameCube’a na rynku konsola doczekała się wielu wspaniałych tytułów, wśród których największe uznanie zdobyły:
📀 Metroid Prime
📀 The Legend of Zelda: The Wind Waker
📀 The Legend of Zelda: Twilight Princess
📀 Resident Evil 4
📀 Eternal Darkness: Sanity’s Requiem
📀 Super Mario Sunshine
📀 Super Smash Bros. Melee
📀 Pikmin

GameCube nie powtórzył sukcesu swojego poprzednika i w starciu z PlayStation 2 oraz Xboxem pozostał na dalszym miejscu. Nie przeszkodziło mu to jednak zdobyć wiernej grupy fanów, a charakterystyczne gry Nintendo oraz niewielkie, odporne na zarysowania nośniki sprawiły, że konsola do dziś ma swoje miejsce w historii firmy. Łącznie na całym świecie sprzedano około 21,7 miliona egzemplarzy GameCube’a. „Gacek” był także jednym z elementów strategii Nintendo zakładającej połączenie sprzętu stacjonarnego z handheldem Game Boy Advance – odpowiedni kabel pozwalał wykorzystywać konsolę przenośną jako dodatkowy kontroler lub ekran w wybranych grach.

Company of Heroes

Dodaj komentarz

11 września 2006

20 lat temu na rynku pojawiło się Company of Heroes – osadzona podczas II wojny światowej strategia czasu rzeczywistego firmy Relic Entertainment. Akcja gry przenosiła graczy na front zachodni II wojny światowej, rozpoczynając kampanię od lądowania wojsk amerykańskich w Normandii. Tytuł wyróżniał się nie tylko świetną jak na swoje czasy oprawą graficzną, ale przede wszystkim sposobem przedstawienia pola bitwy. Zamiast budowania ogromnych armii i wysyłania ich wprost na przeciwnika, najważniejsze było odpowiednie wykorzystanie niewielkich oddziałów, osłon i ukształtowania terenu.

Dla wielu graczy był to jeden z tych RTS-ów, które pokazywały, jak bardzo gatunek zmienił się w ciągu zaledwie kilku lat. Company of Heroes potrafiło zachwycać efektami eksplozji, fizyką i filmową prezentacją wydarzeń, ale jednocześnie wymagało znacznie bardziej taktycznego podejścia niż wiele popularnych wówczas strategii. Gra otrzymała również rozbudowany tryb multiplayer, który przez lata przyciągał kolejnych graczy i społeczność tworzącą własne mody. Do podstawki dołączyły także dwa dodatki – Opposing Fronts oraz Tales of Valor.

Sukces pierwszej części dał początek całej serii. Sequel ukazał się w 2013 roku, tym razem skupiając się na froncie wschodnim i Armii Czerwonej, zaś dziesięć lat później Company of Heroes 3 przeniosło obszar działania między innymi do Afryki Północnej i Włoch. Z okazji 20-lecia pierwszej części Relic przygotowuje również Company of Heroes – Definitive Edition, mające zachować charakter oryginału, ale dostosować go do współczesnych komputerów. Edycja będzie zawierać podstawową wersję gry oraz oba dodatki, a także poprawioną oprawę, obsługę współczesnych ekranów, ulepszoną sztuczną inteligencję i szereg usprawnień rozgrywki. Premiera została ostatecznie przesunięta na początek 2027 roku.

// screenshoty ze sklepu Steam oraz materiałów prasowych

Puszka Pandory

Dodaj komentarz

wrzesień 1986

40 lat temu (jak twierdzi sam autor – z dokładnością do kilku dni) wyszła Puszka Pandory, czyli pierwsza polska gra komputerowa. Tekstowa przygodówka, stworzona przez znanego i lubianego Marcina „Borka” Borkowskiego, ukazała się na komputery ZX Spectrum. Tytuł inspirowany był opowiadaniem „Głowa Kasandry” Marka Baranieckiego opublikowanego na łamach magazynu Fantastyka (za którą autor otrzymał w 1985 r. Nagrodę im. Janusza A. Zajdla dla najlepszej polskiej powieści). Borek, po lekturze opowiadania w miesięczniku postanowił na podstawie tej historii stworzyć grę, w której bohater musi rozbroić system rakietowy, który zagraża światu. Autor początkowo sam próbował spieniężyć swój pomysł na warszawskiej giełdzie, ale dość szybko Puszka Pandory pojawiła się u innych sprzedawców. Oczywiście bez jakichkolwiek konsultacji z twórcą, co doskonale wpisywało się w ówczesne realia rynku gier komputerowych.

Koyomi

Kalendarium gracza gromadzące daty ważne dla historii gier wideo

Grand Theft Auto III

Marathon Infinity

Microsoft Flight Simulator X

Heroes of Might & Magic II

Castlevania

Silent Hill 2

Call of Juarez

Nintendo GameCube

Company of Heroes

Puszka Pandory