Arkanoid

lipiec 1986

Mniej więcej 40 lat temu, w lipcu 1986 roku (choć niektóre źródła mówią także o kwietniu lub sierpniu) zadebiutował Arkanoid. Gra zręcznościowa wydana przez Taito, rozwinęła pomysł znany z klasycznego Breakouta i szybko stała się jednym z największych automatowych hitów lat osiemdziesiątych. Gracz wcielał się w pilota statku kosmicznego Vaus, którego zadaniem było odbijanie piłeczki i niszczenie kolejnych układów kolorowych bloków. Rozgrywkę urozmaicały liczne bonusy, takie jak powiększenie platformy, dodatkowe piłki, laser czy spowolnienie tempa gry, dzięki którym każda partia mogła potoczyć się zupełnie inaczej.

Sukces Arkanoida sprawił, że gra doczekała się licznych konwersji na komputery i konsole, stając się jednym z najbardziej rozpoznawalnych przedstawicieli swego gatunku. W Polsce tytuł cieszył się dużą popularnością przede wszystkim na komputerach Atari, Commodore 64, Amiga czy PC, stając się dla wielu graczy jedną z najbardziej rozpoznawalnych zręcznościówek przełomu lat 80. i 90.

A jeśli spędzacie to lato nad polskim morzem, to przypominam, że u moich przyjaciół z Krainy Gier Pixel-Mania Władysławowo można zagrać w Arkanoida na oryginalnym automacie arcade. Co więcej, jeśli uda Wam się osiągnąć wynik co najmniej 50 tys. punktów, w nagrodę otrzymacie dowolną, półmetrową pizzę w znajdującej się tuż obok pizzerii.

// screenshoty z serwisów ArcadeItalia i MobyGames

Max Payne #00

Max Payne

25 lipca 2001

25 lat temu ukazał się Max Payne – trzecioosobowy shooter studia Remedy Entertainment, który błyskawicznie podbił serca graczy dzięki filmowej narracji i niezwykle efektownemu systemowi walki. W grze wcielaliśmy się w nowojorskiego policjanta Maxa Payne’a, którego życie legło w gruzach po brutalnym zamordowaniu żony i córki. Kierowany chęcią zemsty bohater trafiał w sam środek kryminalnej intrygi pełnej mafijnych porachunków, korupcji i zdrad.

Produkcja udowodniła, że strzelanka może opowiadać mroczną, filmową historię niczym dobry thriller rodem z Hollywood. Największym znakiem rozpoznawczym Max Payne stał się mechanizm Bullet Time, pozwalający spowolnić czas podczas wymiany ognia i wykonywać widowiskowe uniki rodem z filmów akcji. Połączenie dynamicznej rozgrywki z dopracowaną fabułą sprawiło, że tytuł zapisał się w pamięci graczy jako jedna z najbardziej klimatycznych gier swojej epoki.

Sukces pierwszej części zaowocował wydaniem Max Payne 2: The Fall of Max Payne w 2003 roku oraz Max Payne 3 autorstwa Rockstar Games w 2012 roku, która przeniosła akcję do São Paulo i pokazała starszego, bardziej zgorzkniałego bohatera. Choć od premiery ostatniej odsłony minęło już wiele lat, marka wciąż pozostaje żywa – obecnie trwają prace nad remake’ami dwóch pierwszych części, przygotowywanymi przez Remedy Entertainment we współpracy z Rockstar Games.

// screenshoty z oficjalnej strony Rockstar Games (zarchiwizowanej w Wayback Machine)

Final Fantasy X #00

Final Fantasy X

19 lipca 2001

Ćwierć wieku temu w Japonii ukazało się Final Fantasy X – pierwsza odsłona kultowej serii RPG stworzona z myślą o konsoli PlayStation 2. Produkcja studia Square była ogromnym krokiem naprzód względem poprzednich części, oferując w pełni trójwymiarowe lokacje, bardziej realistycznie modele postaci oraz – po raz pierwszy w historii cyklu – pełny dubbing. Gracze wcielali się w Tidusa, młodego gwiazdora blitzballa, który trafiał do tajemniczego świata Spira i wyruszał w podróż u boku Yuny, by stawić czoła potężnemu Sinowi.

Final Fantasy X zachwycało nie tylko oprawą audiowizualną, ale również przemyślanym, turowym systemem walki oraz rozbudowanym systemem rozwoju postaci. Gra poruszała tematy poświęcenia, wiary, przeznaczenia i przemijania, a emocjonalna historia bohaterów do dziś uznawana jest za jedną z najlepiej napisanych w całej serii. Tytuł odniósł ogromny sukces komercyjny i sprzedał się w ponad 8 milionach egzemplarzy na całym świecie, stając się jedną z najlepiej sprzedających się odsłon Final Fantasy, a także jednym z najlepiej sprzedających się tytułów na PlayStation 2.

Sukces gry doprowadził do powstania Final Fantasy X-2 – pierwszego bezpośredniego sequela w historii głównej serii. W kolejnych latach obie produkcje doczekały się odświeżonego wydania Final Fantasy X/X-2 HD Remaster, które trafiło na wiele platform i pozwoliło nowemu pokoleniu graczy poznać historię Spiry. Ćwierć wieku po premierze Final Fantasy X pozostaje jedną z najbardziej cenionych japońskich gier RPG, regularnie pojawiając się w zestawieniach najlepszych przedstawicieli gatunku i będąc dla wielu fanów początkiem przygody z serią.

// screenshoty z wersji emulowanej na PCSX2

Persona 3 #00

Persona 3

13 lipca 2006

20 lat temu w Japonii miała miejsce premiera gry Persona 3, jRPGa studia Altus, który na konsoli PlayStation 2 tchnął nowe życie w serię Shin Megami Tensei: Persona i wyznaczył kierunek jej rozwoju na kolejne lata. Produkcja połączyła klasyczne turowe starcia z codziennym życiem licealisty, wprowadzając system kalendarza, rozwijania relacji z innymi bohaterami oraz podejmowania decyzji wpływających na przebieg rozgrywki.

W ciągu dnia bohater uczęszczał do szkoły, spotykał się ze znajomymi i budował więzi społeczne, a nocą walczył z tajemniczymi Cieniami w wieży Tartarus podczas ukrytej „Mrocznej Godziny”. Charakterystyczny styl graficzny, znakomita ścieżka dźwiękowa i dojrzała fabuła poruszająca temat przemijania sprawiły, że Persona 3 do dziś uznawana jest za jeden z najważniejszych japońskich RPGów swojej generacji.

Choć wcześniejsze odsłony zdobyły uznanie wśród miłośników gatunku, to właśnie „trójka” sprawiła, że seria zaczęła trafiać do znacznie szerszego grona odbiorców. Sukces gry wyznaczył kierunek rozwoju całej serii. Gra doczekała się rozszerzonej wersji Persona 3 FES, przenośnej Persona 3 Portable oraz wydanego w 2024 roku remake’u Persona 3 Reload, który odświeżył klasykę dla współczesnych graczy. Kolejne odsłony – Persona 4 i Persona 5 – rozwinęły pomysły wprowadzone właśnie tutaj, zdobywając ogromną popularność na całym świecie.

// screenshoty z serwisu MobyGames

Donkey Kong #00

Donkey Kong

9 lipca 1981

45 lat temu do japońskich salonów gier trafiły automaty z grą Donkey Kong – produkcją, która na zawsze odmieniła historię Nintendo i całej branży gier wideo. Zamiast prostego strzelania czy zdobywania punktów gracze musieli pokonywać przeszkody, wspinać się po konstrukcji pełnej przeszkód i unikać beczek rzucanych przez tytułowego goryla. Za projekt odpowiadał Shigeru Miyamoto, a gra szybko stała się jednym z największych sukcesów ery arcade.

Donkey Kong zapisał się jednak w historii przede wszystkim jako gra, w której po raz pierwszy pojawił się Mario – wtedy występujący jeszcze pod imieniem Jumpman. Zadaniem bohatera było uratowanie Pauline porwanej przez Donkey Konga, a sama rozgrywka wyróżniała się na tle konkurencji wyraźnie zarysowaną fabułą i zróżnicowanymi planszami. Sukces gry sprawił, że Mario wkrótce otrzymał własne przygody i z czasem stał się najbardziej rozpoznawalną postacią w historii gier wideo.

Z biegiem lat seria Donkey Kong przeszła wiele zmian. Po automatach i odsłonach z lat 80. przyszła era platformówek zapoczątkowana przez Donkey Kong Country na Super Nintendo, która nadała marce zupełnie nowy kierunek i przedstawiła graczom kolejne pokolenie bohaterów, z Diddym Kongiem na czele. Następne dekady przyniosły zarówno klasyczne platformówki, jak i gry rytmiczne, wyścigowe czy logiczne, dzięki czemu Donkey Kong pozostaje jedną z najważniejszych i najdłużej rozwijanych serii w katalogu Nintendo oraz nieodłącznym elementem historii gier wideo.

// screenshoty z serwisu MobyGames

Pokémon GO #00

Pokémon GO

6 lipca 2016

10 lat temu zadebiutowało Pokémon GO – gra, która błyskawicznie stała się światowym fenomenem. Produkcja studia Niantic w niezwykle udany sposób połączyła świat Pokémonów z technologią rozszerzonej rzeczywistości i geolokalizacją, skutecznie zachęcając do wyjścia z domu, odkrywania okolicy i łapania cyfrowych stworków w rzeczywistym świecie. Miliony graczy ruszyły na ulice, do parków i na place, by kompletować Pokédex, zdobywać Gymy i brać udział w pierwszych wspólnych wydarzeniach.

Choć początkowo gra oferowała stosunkowo niewiele zawartości, z biegiem lat była systematycznie rozwijana o kolejne generacje Pokémonów, rajdy, wymianę stworków, walki między trenerami oraz liczne usprawnienia a także wydarzenia sezonowe. Regularne aktualizacje sprawiły, że Pokémon GO utrzymało aktywną społeczność i do dziś pozostaje jedną z najpopularniejszych mobilnych gier opartych na lokalizacji i rozszerzonej rzeczywistości.

Dziesięć lat od premiery Pokémon GO pozostaje jedną z najważniejszych i najbardziej wpływowych gier mobilnych w historii. Nawet jeśli dziś nie wywołuje już takiego szaleństwa jak latem 2016 roku, trudno wskazać drugą produkcję, która na taką skalę potrafiła połączyć świat wirtualny z rzeczywistym i na wiele tygodni zmienić sposób, w jaki ludzie postrzegali gry na smartfonach.

// screenshoty własne

Bethesda #00

Bethesda

28 czerwca 1986

40 lat temu założone zostało studio Bethesda Softworks – firma, która na przestrzeni dekad stała się jednym z najbardziej rozpoznawalnych wydawców i twórców gier wideo. Początki jej działalności to przede wszystkim tytuły sportowe: futbol amerykański Gridiron! oraz hokej na lodzie firmowany nazwiskiem legendy tego sportu Wayne’a Gretzky’ego. Następny rozdział to adaptacje znanych marek, a w szczególności kilka gier z uniwersum Terminatora. Prawdziwy przełom przyniosła jednak seria The Elder Scrolls, która na stałe zapisała się w historii gier RPG.

Sukces ten pozwolił Bethesdzie przejąć inne studia oraz marki i bardziej zaangażować się w działalność wydawniczą. Obecnie w jej portfolio znajdują się takie serie jak: Fallout, Doom, Quake, Wolfenstein czy Dishonored. Ale nie przeszkodziło to wprowadzić na rynek zupełnie nowego uniwersum w postaci kosmicznego sandboxa Starfield. Produkcje Bethesdy wielokrotnie wyznaczały standardy w projektowaniu rozległych światów, angażujących fabuł i wsparcia dla społeczności modderów. Niezależnie od wzlotów i kontrowersji, pozostaje jednym z najbardziej charakterystycznych studiów w branży,


Czterdziestolecie firmy to dobra okazja, by przypomnieć kluczowe tytuły stworzone przez Bethesdę.

Gridiron!
Pierwsza gra stworzona przez Bethesdę, realistyczna, jak na swoje czasy, symulacja futbolu amerykańskiego.


Wayne Gretzky Hockey
Jeden z najbardziej cenionych symulatorów hokeja na lodzie z przełomu lat 80. i 90.


The Terminator
Pierwsza gra Bethesdy na licencji filmowej, oparta na pierwszym filmie Jamesa Camerona.


The Elder Scrolls: Arena
Tytuł, od którego rozpoczęła się jedna z najsłynniejszych serii RPG, oferująca ogromny świat do swobodnej eksploracji.


The Terminator: Future Shock
Futurystyczna strzelanina FPP, która wyprzedziła swoje czasy i pół roku przed Quakiem wprowadziła pełne środowisko 3D.


The Elder Scrolls II: Daggerfall
Druga część Elder Scrolls zaoferowała jeden z największych światów, jakie kiedykolwiek stworzono w grach.


IHRA Drag Racing
Symulacja wyścigów na ćwierć mili, Bethesda stworzyła lub była wydawcą kilku tytułów z tej serii.


The Elder Scrolls III: Morrowind
Przełomowa odsłona serii, która zdobyła uznanie za niezwykły świat, fabułę i swobodę rozgrywki.


The Elder Scrolls IV: Oblivion
Kolejny Elder Scrolls rozwinął formułę serii, zachwycając oprawą graficzną i fizyką na nowej generacji sprzętów.


Fallout 3
Pierwszy Fallout stworzony przez Bethesdę, który przeniósł post-apokaliptyczne RPG do trzech wymiarów z widokiem pierwszoosobowym.


The Elder Scrolls V: Skyrim
Największy komercyjny sukces serii, który przez lata doczekał się licznych reedycji i aktywnej społeczności modderów.


Fallout Shelter
Darmowa gra mobilna pozwalająca zarządzać własnym schronem przeciwatomowym w świecie Fallouta.


Fallout 4
Kolejna odsłona post-apokaliptycznego RPGa rozbudowała elementy eksploracji i walki, wprowadzając jednocześnie system budowy oraz rozwoju osad.


Fallout 76
Pierwsza sieciowa odsłona serii, dość chłodno przyjęta na starcie, zdobyła uznanie fanów dopiero po licznych aktualizacjach i wielu latach rozwoju.


Starfield
Pierwsze od wielu lat nowe uniwersum Bethesdy, przenoszące charakterystyczną formułę studia w realia eksploracji kosmosu.

Titan Quest #00

Titan Quest

26 czerwca 2006

20 lat temu zadebiutował Titan Quest, action RPG studia Iron Lore Entertainment, jeden z najbardziej znanych przedstawicieli gatunku hack and slash. Gra przenosiła graczy do świata inspirowanego mitologią starożytnej Grecji, Egiptu i Azji, gdzie zamiast mrocznych lochów przemierzaliśmy pełne światła krajobrazy oraz historyczne miejsca i toczyliśmy starcia z legendarnymi potworami oraz bóstwami. Produkcja wyróżniała się barwną oprawą graficzną, rozbudowanym systemem rozwoju opartym na łączeniu dwóch specjalizacji, jak również dużymi, otwartymi lokacjami zachęcającymi do eksploracji.

Choć początkowo pozostawał w cieniu największych przedstawicieli gatunku, Titan Quest z czasem zdobył wierne grono fanów i doczekał się licznych dodatków oraz odświeżonej edycji Anniversary Edition. Przez lata gra była rozwijana o nowe kampanie, klasy i regiony, dzięki czemu pozostawała atrakcyjna także dla powracających graczy. Dwie dekady po premierze marka nadal jest obecna na rynku, a fani z niecierpliwością oczekują pełnoprawnej kontynuacji, która, wedle zapowiedzi, już w tym roku opuści Early Access i ponownie zabierze nas do świata antycznych mitów.

// screenshoty ze sklepu Steam

Super Mario 64 #00

Super Mario 64

23 czerwca 1996

O Super Mario 64 wspomniałem już w porannym poście dotyczącym premiery konsoli Nintendo 64. Jednak tytuł, który stał się jednym z najważniejszych kamieni milowych w historii gier wideo zasługuje na samodzielny wpis na blogu. Wydana dokładnie 30 lat temu gra po raz pierwszy przeniosła przygody Mario do w pełni trójwymiarowego świata, wyznaczając standardy dla platformówek na wiele kolejnych lat.Swobodna kamera, analogowe sterowanie oraz otwarte poziomy zachęcające do eksploracji sprawiły, że gra była prawdziwą demonstracją możliwości nowej generacji sprzętu Nintendo.

Podczas rozgrywki gracze przemierzali zamek księżniczki Peach, odkrywając ukryte przejścia i wchodząc do kolejnych światów ukrytych za obrazami. Każda lokacja oferowała wiele zadań prowadzących do zdobywania Gwiazd Mocy, dzięki czemu poziomy można było odwiedzać wielokrotnie i odkrywać je na różne sposoby. To właśnie połączenie swobody, precyzyjnego sterowania i pomysłowego projektowania etapów sprawiło, że Super Mario 64 stało się jedną z najbardziej cenionych odsłon serii przygód wąsatego hydraulika.

// screenshoty z serwisu MobyGames

Nintendo 64 #00

Nintendo 64

23 czerwca 1996

30 lat temu, w Japonii pojawiła się konsola Nintendo 64, ostatni domowy system Nintendo wykorzystujący cartridge jako podstawowy nośnik danych. Sprzęt powstawał pod kryptonimem „Project Reality” przy współpracy z firmą Silicon Graphics i miał być odpowiedzią Nintendo na rosnącą popularność trójwymiarowej grafiki. Nintendo 64 zadebiutowało w cenie 25 tys. jenów i od początku imponowało możliwościami technicznymi. Konsola oferowała zaawansowane efekty graficzne, takie jak: filtrowanie tekstur, sprzętowe wygładzanie krawędzi, czy dynamiczne oświetlenie. Bardzo charakterystyczny był kontroler z centralnie umieszczonym analogowym drążkiem, zaś dzięki czterem portom kontrolerów w standardzie, wieloosobowa rozgrywka stała się jednym z największych atutów Nintendo 64.

Kluczowe cechy:
🎮 Procesor: NEC VR4300 (93,75 MHz)
🎮 Pamięć: 4 MB Rambus DRAM (rozszerzalna do 8 MB)
🎮 Układ graficzny: SGI Reality Co-Processor
🎮 Rozdzielczość: do 640×480 pikseli
🎮 Dźwięk: jakość CD – 16-bit, 44.1 kHz, stereo
🎮 Nośnik: kartridże o pojemności do 64 MB
🎮 Kontroler z analogowym drążkiem i funkcją wibracji (Rumble Pak)
🎮 Cztery porty kontrolerów w standardzie

W dniu japońskiej premiery dostępne były zaledwie trzy gry:
💿 Super Mario 64 – przełomowa platformówka wyznaczająca standardy dla gier 3D
💿 Pilotwings 64 – pokaz możliwości technicznych konsoli i rozległych środowisk 3D
💿 Saikyō Habu Shōgi – cyfrowa wersja popularnej japońskiej gry planszowej

W następnych latach biblioteka Nintendo 64 wzbogaciła się o wiele produkcji, które dziś uznawane są za klasykę:
📀 The Legend of Zelda: Ocarina of Time
📀 GoldenEye 007
📀 Mario Kart 64
📀 Star Fox 64
📀 Banjo-Kazooie
📀 Perfect Dark

Mimo ogromnego sukcesu wielu swoich gier, Nintendo 64 przegrało rynkową rywalizację z Sony PlayStation, głównie z powodu ograniczeń i wyższych kosztów produkcji kartridży w porównaniu z płytami CD. Na całym świecie sprzedano około 33 milionów egzemplarzy konsoli. Pomimo tego sprzęt pozostaje jedną z najważniejszych platform w historii gier wideo – to właśnie na Nintendo 64 spopularyzowano analogowe sterowanie w grach 3D, a wiele rozwiązań wprowadzonych przez tę konsolę stało się standardem dla kolejnych generacji.