Castlevania

26 września 1986

40 lat temu, na japońskim Famicom Disk System zadebiutowało Akumajō Dracula, pierwsza odsłona jednej z najbardziej rozpoznawalnych serii gier firmy Konami, w naszej części świata znanej jako Castlevania. Gracze wcielali się w Simona Belmonta, potomka rodu łowców wampirów, który wyruszał do zamku Draculi, aby położyć kres ponownemu powrotowi hrabiego. Uzbrojony w charakterystyczny bicz przemierzał kolejne części zamku, mierząc się z licznymi pułapkami i coraz trudniejszymi przeciwnikami. Prosta z pozoru mechanika szybko potrafiła dać się we znaki, a pokonanie dalszych etapów wymagało nie tylko zręczności, ale także cierpliwości, poznania układu kolejnych poziomów i odpowiedniego wykorzystania dostępnego uzbrojenia.

Już pierwsza Castlevania miała wiele elementów, które w następnych latach stały się znakami rozpoznawczymi serii. Mroczny zamek pełen szkieletów, nietoperzy, wilkołaków i innych stworów, oraz charakterystyczna, zapadająca w pamięć muzyka tworzyły atmosferę, jaką trudno było pomylić z inną grą. Rodowa broń Belmontów – bicz Pogromca Wampirów, jak również inne przedmioty, takie jak topór, krzyż czy święcona woda pozwalały lepiej radzić sobie z różnymi rodzajami przeciwników. Rok później gra trafiła również na komputery MSX2 pod tytułem Vampire Killer, a w kolejnych latach, już jako Castlevania, doczekała się licznych wydań na inne platformy: Commodore 64, Amiga, PC DOS.

Pierwsza wyprawa Simona Belmonta była dopiero początkiem jednej z najważniejszych serii w historii Konami. Kolejne części rozwijały i zmieniały jej formułę – od eksperymentów z elementami RPG w Castlevania II: Simon’s Quest, przez rozbudowaną strukturę Castlevania III: Dracula’s Curse, aż po eksploracyjne Castlevania: Symphony of the Night i późniejsze odsłony inspirowane jej rozwiązaniami. Przez lata seria pojawiała się na kolejnych generacjach konsol i komputerów, a oprócz klasycznych przygód Belmontów doczekała się również produkcji wykorzystujących trójwymiarową grafikę oraz nowe interpretacje historii, czego przykładem jest trylogia Lords of Shadow. Niezależnie od platformy i przyjętej formuły, charakterystyczny klimat gotyckiego zamku, walka z siłami nadprzyrodzonymi i wspaniała muzyka towarzysząca kolejnym wyprawom sprawiły, że Castlevania przez cztery dekady pozostawała dobrze znana kolejnym pokoleniom graczy.

// screenshoty własne

Silent Hill 2

Dodaj komentarz

25 września 2001

25 lat temu na PlayStation 2 pojawił się Silent Hill 2, druga odsłona jednej z najbardziej znanych serii horrorów, wydanej przez firmę Konami. Głównym bohaterem gry jest James Sunderland, który po otrzymaniu listu od swojej zmarłej żony Mary udaje się do tytułowego miasteczka Silent Hill. Na miejscu rozpoczyna poszukiwania kobiety, odkrywając przy tym kolejne tajemnice związane zarówno z miastem, jak i własną przeszłością. Twórcy postawili tym razem jeszcze mocniej na psychologiczną stronę horroru, budując napięcie za pomocą wszechobecnej mgły, ograniczonej widoczności, niepokojącej muzyki Akiry Yamaoki oraz oszczędnie dawkowane starcia z przeciwnikami.

Dla wielu graczy pierwsze spotkanie z Silent Hill 2 było doświadczeniem zupełnie innym od tego, co oferowały ówczesne gry grozy. Opuszczone ulice miasta, charakterystyczne odgłosy dobiegające z radia, pojawiające się w oddali sylwetki przeciwników i poczucie ciągłego zagubienia tworzyły atmosferę, którą trudno było pomylić z jakąkolwiek inną produkcją. Gra szybko zdobyła uznanie i z czasem stała się jednym z najbardziej pamiętnych przedstawicieli psychologicznego horroru. Doczekała się również kolejnych wydań, w tym wersji „Inner Fears” (lub „Restless Dreams” w USA) na Xboksa i późniejszych wydań na PC, dzięki czemu historia Jamesa mogła trafić do szerszego grona odbiorców.

Seria Silent Hill była kontynuowana przez następne lata, a po drugiej części ukazały się kolejne gry rozwijające jej główny nurt, jak również spin-offy przedstawiające oddzielne, poboczne historie, a także kilka produkcji o bardziej eksperymentalnym charakterze. Z czasem kolejne odsłony trafiały również na inne platformy niż PlayStation, między innymi Xboksa, konsole Nintendo, komputery osobiste oraz urządzenia przenośne. Po dłuższej, niemal dziesięcioletniej przerwie seria powróciła w 2024 roku za sprawą remake’u Silent Hill 2, przygotowanego przez polskie studio Bloober Team.

// screenshoty z serwisu Hardcore Gaming 101

Call of Juarez

Dodaj komentarz

15 września 2006

20 lat temu ukazał się Call of Juarez – westernowy FPS stworzony przez wrocławskie studio Techland. Akcja gry została osadzona na amerykańskim Dzikim Zachodzie w 1882 roku, a fabuła koncentrowała się na dwóch głównych bohaterach: młodym Billym „Candle”, oskarżony o zamordowanie swoich rodziców oraz ścigającym go wielebnym Rayem McCallem, byłym rewolwerowcem, który poświęcił się religii, lecz w obliczu tragedii ponownie sięgnął po broń. Twórcy inspirowali się klasycznymi westernami, literaturą i komiksami, starając się nadać grze charakterystyczny, surowy klimat Dzikiego Zachodu, a jednym z jej ważnych elementów była legenda zaginionego złota Juarez.

Charakterystycznym elementem gry było naprzemienne wcielanie się w obu głównych bohaterów, którzy różnili się nie tylko osobowością, ale również stylem rozgrywki. Billy, będący młodym uciekinierem, częściej korzystał ze skradania, łuku czy bicza, podczas gdy Ray reprezentował bardziej bezpośrednie podejście, wykorzystując swoją siłę i broń palną. Tytuł wyróżniał się oprawą, która jak na swoje czasy pozwalała efektownie przedstawić pustynne krajobrazy, miasteczka i pojedynki na Dzikim Zachodzie. Nie zabrakło również jazdy konnej, strzelania podczas pościgów oraz rozbudowanego trybu wieloosobowego. Warto także nadmienić, że Call of Juarez był pierwszą polską grą wydaną na konsolę Xbox 360.

Sukces pierwszej części dał początek serii, która z czasem przedstawiała kolejne historie związane z Dzikim Zachodem. Wydany 2 lata później Call of Juarez: Bound in Blood był prequelem opowiadającym o braciach Rayu i Thomasie McCallach, Call of Juarez: The Cartel z 2011 roku przeniosło akcję do współczesnych Stanów Zjednoczonych i Meksyku, natomiast w Call of Juarez: Gunslinger z 2013 roku Techland przywrócił klasyczny westernowy klimat, przedstawiając przygody łowcy nagród Silasa Greavesa.

// screenshoty ze sklepu GOG

Nintendo GameCube

Dodaj komentarz

14 września 2001

25 lat temu w Japonii zadebiutowała konsola Nintendo GameCube, w Polsce pieszczotliwie określana „Gackiem”. Następca Nintendo 64 to pierwszy sprzęt firmy wykorzystujący jako nośnik gier dyski optyczne zamiast kartridży. Konsola, podczas prac nad którą używano nazwy kodowej „Dolphin”, wyróżniała się charakterystyczną, niemal sześcienną obudową z umieszczonym z tyłu uchwytem ułatwiającym przenoszenie. Nintendo postawiło przede wszystkim na gry, rezygnując z dodatkowych funkcji multimedialnych, takich jak odtwarzanie płyt DVD, co pozwoliło ustalić cenę na poziomie 25 000 jenów – o 10 000 mniej niż PlayStation 2.

Kluczowe cechy:
🎮 Procesor: IBM PowerPC „Gekko” 485 MHz
🎮 Układ graficzny: ATI „Flipper” 162 MHz
🎮 Pamięć: 24 MB 1T-SRAM + 16 MB DRAM
🎮 Nośnik: 8-centymetrowe dyski optyczne o pojemności około 1,5 GB
🎮 Rozdzielczość: do 640×480 pikseli
🎮 Dźwięk: 64-kanałowy system audio
🎮 Kontrolery: cztery porty w standardzie
🎮 Cena podczas japońskiej premiery: 25 000 jenów

W dniu japońskiej premiery dostępne były trzy gry:
💿 Luigi’s Mansion – pierwsza samodzielna przygoda Luigiego, który za pomocą specjalnego odkurzacza Poltergust 3000 musiał oczyścić nawiedzony dom z duchów
💿 Super Monkey Ball – zręcznościowa produkcja firmy Sega, w której należało przeprowadzić małpę zamkniętą w przezroczystej kuli przez pełne pułapek plansze
💿 Wave Race: Blue Storm – efektowne wyścigi skuterów wodnych, będące kontynuacją gry znanej wcześniej z Nintendo 64

W ciągu kilkuletniej obecności GameCube’a na rynku konsola doczekała się wielu wspaniałych tytułów, wśród których największe uznanie zdobyły:
📀 Metroid Prime
📀 The Legend of Zelda: The Wind Waker
📀 The Legend of Zelda: Twilight Princess
📀 Resident Evil 4
📀 Eternal Darkness: Sanity’s Requiem
📀 Super Mario Sunshine
📀 Super Smash Bros. Melee
📀 Pikmin

GameCube nie powtórzył sukcesu swojego poprzednika i w starciu z PlayStation 2 oraz Xboxem pozostał na dalszym miejscu. Nie przeszkodziło mu to jednak zdobyć wiernej grupy fanów, a charakterystyczne gry Nintendo oraz niewielkie, odporne na zarysowania nośniki sprawiły, że konsola do dziś ma swoje miejsce w historii firmy. Łącznie na całym świecie sprzedano około 21,7 miliona egzemplarzy GameCube’a. „Gacek” był także jednym z elementów strategii Nintendo zakładającej połączenie sprzętu stacjonarnego z handheldem Game Boy Advance – odpowiedni kabel pozwalał wykorzystywać konsolę przenośną jako dodatkowy kontroler lub ekran w wybranych grach.

Company of Heroes

Dodaj komentarz

11 września 2006

20 lat temu na rynku pojawiło się Company of Heroes – osadzona podczas II wojny światowej strategia czasu rzeczywistego firmy Relic Entertainment. Akcja gry przenosiła graczy na front zachodni II wojny światowej, rozpoczynając kampanię od lądowania wojsk amerykańskich w Normandii. Tytuł wyróżniał się nie tylko świetną jak na swoje czasy oprawą graficzną, ale przede wszystkim sposobem przedstawienia pola bitwy. Zamiast budowania ogromnych armii i wysyłania ich wprost na przeciwnika, najważniejsze było odpowiednie wykorzystanie niewielkich oddziałów, osłon i ukształtowania terenu.

Dla wielu graczy był to jeden z tych RTS-ów, które pokazywały, jak bardzo gatunek zmienił się w ciągu zaledwie kilku lat. Company of Heroes potrafiło zachwycać efektami eksplozji, fizyką i filmową prezentacją wydarzeń, ale jednocześnie wymagało znacznie bardziej taktycznego podejścia niż wiele popularnych wówczas strategii. Gra otrzymała również rozbudowany tryb multiplayer, który przez lata przyciągał kolejnych graczy i społeczność tworzącą własne mody. Do podstawki dołączyły także dwa dodatki – Opposing Fronts oraz Tales of Valor.

Sukces pierwszej części dał początek całej serii. Sequel ukazał się w 2013 roku, tym razem skupiając się na froncie wschodnim i Armii Czerwonej, zaś dziesięć lat później Company of Heroes 3 przeniosło obszar działania między innymi do Afryki Północnej i Włoch. Z okazji 20-lecia pierwszej części Relic przygotowuje również Company of Heroes – Definitive Edition, mające zachować charakter oryginału, ale dostosować go do współczesnych komputerów. Edycja będzie zawierać podstawową wersję gry oraz oba dodatki, a także poprawioną oprawę, obsługę współczesnych ekranów, ulepszoną sztuczną inteligencję i szereg usprawnień rozgrywki. Premiera została ostatecznie przesunięta na początek 2027 roku.

// screenshoty ze sklepu Steam oraz materiałów prasowych

Puszka Pandory

Dodaj komentarz

wrzesień 1986

40 lat temu (jak twierdzi sam autor – z dokładnością do kilku dni) wyszła Puszka Pandory, czyli pierwsza polska gra komputerowa. Tekstowa przygodówka, stworzona przez znanego i lubianego Marcina „Borka” Borkowskiego, ukazała się na komputery ZX Spectrum. Tytuł inspirowany był opowiadaniem „Głowa Kasandry” Marka Baranieckiego opublikowanego na łamach magazynu Fantastyka (za którą autor otrzymał w 1985 r. Nagrodę im. Janusza A. Zajdla dla najlepszej polskiej powieści). Borek, po lekturze opowiadania w miesięczniku postanowił na podstawie tej historii stworzyć grę, w której bohater musi rozbroić system rakietowy, który zagraża światu. Autor początkowo sam próbował spieniężyć swój pomysł na warszawskiej giełdzie, ale dość szybko Puszka Pandory pojawiła się u innych sprzedawców. Oczywiście bez jakichkolwiek konsultacji z twórcą, co doskonale wpisywało się w ówczesne realia rynku gier komputerowych.

Crash Bandicoot

Dodaj komentarz

9 września 1996

Trzy dekady temu na pierwsze PlayStation trafił Crash Bandicoot – platformówka stworzona przez niewielkie wówczas studio Naughty Dog. Gra była odpowiedzią przede wszystkim na Super Mario 64 święcące triumf na Nintendo 64, ale także na Sonica, popularnego na konsolach Segi. Gracz wcielał się w tytułowego Crasha, który przemierzał kolejne wyspy, próbując pokrzyżować plany szalonego doktora Neo Cortexa. Charakterystyczna perspektywa zza pleców bohatera, wymagające sekwencje platformowe, skrzynki do rozbijania, owoce Wumpa i charakterystyczny wirujący atak szybko stały się znakami rozpoznawczymi produkcji. Crash Bandicoot okazał się ogromnym sukcesem i jednym z najważniejszych tytułów w początkowych latach obecności PlayStation na rynku.

Sam Crash Bandicoot, pomarańczowy przedstawiciel gatunku jamrajów pręgowanych, szybko stał się jednym z najbardziej rozpoznawalnych bohaterów gier drugiej połowy lat 90. Początkowo twórcy rozważali nawet inne zwierzęta i nazwę „Willy the Wombat”, ale ostatecznie powstała znana dziś postać. Crash bardzo szybko zaczął być kojarzony z PlayStation i przez kilka lat, w czasach pierwszej konsoli Sony, był wręcz uważany za jej maskotkę. Sony nie traktowało jednak jamraja jako oficjalnego symbolu PlayStation z prostej przyczyny – braku praw do wizerunku postaci, które pozostawały w rękach innych firm.

Sukces pierwszej części szybko doprowadził do powstania kolejnych odsłon. Naughty Dog stworzyło jeszcze Crash Bandicoot 2: Cortex Strikes Back (1997), Crash Bandicoot: Warped (1998) oraz wyścigowe Crash Team Racing (1999), po czym pałeczkę przejęły inne studia. Z czasem seria trafiła także na konsole innych producentów. Po kilku latach przerwy Crash powrócił w odświeżonej N. Sane Trilogy (2017), remake’u Crash Team Racing zatytułowanym Nitro-Fueled (2019) oraz pełnoprawnej Crash Bandicoot 4: It’s About Time (2020). Najnowszą odsłoną pozostaje wydane w 2023 roku Crash Team Rumble.

// screenshoty własne oraz z serwisu MobyGames

Shenmue II

Dodaj komentarz

6 września 2001

Ćwierć wieku temu użytkownicy Dreamcasta mieli okazję zapoznać się z Shenmue II, kontynuacją wydanej dwa lata wcześniej ambitnej produkcji Yu Suzukiego. Główny bohater Ryo Hazuki opuszcza Japonię i przenosi się do Hongkongu, gdzie kontynuuje poszukiwania Lan Di – człowieka odpowiedzialnego za śmierć jego ojca. Znacznie większy świat gry, nowe postacie oraz bardziej rozbudowana fabuła pozwoliły twórcom rozwinąć pomysły z pierwszej części, zachowując charakterystyczne połączenie eksploracji, walki, elementów przygodowych i codziennego życia.

Shenmue II było jedną z najbardziej imponujących technicznie i rozbudowanych produkcji swojej epoki. Miasto tętniło życiem, a gracz mógł poświęcać czas zarówno na podążanie głównym wątkiem, jak i na odkrywanie licznych zakamarków Hongkongu, rozmowy z mieszkańcami czy dodatkowe aktywności. Gra zebrała bardzo dobre recenzje i do dziś jest uznawana za jeden z najważniejszych tytułów w historii Dreamcasta. Po wycofaniu się Segi z produkcji sprzętu, tytuł trafił również na pierwszego Xboxa, zaś w 2018 roku otrzymaliśmy remaster, dzięki któremu z serią mogli zapoznać się także posiadacze PlayStation i komputerów PC.

// screenshoty z materiałów prasowych Segi oraz serwisu Hardcore Gaming 101

Castle Wolfenstein

Dodaj komentarz

wrzesień 1981

45 lat temu, we wrześniu 1981 roku na komputerach Apple II ukazał się Castle Wolfenstein. W grze wcielaliśmy się w alianckiego żołnierza, który podczas II wojny światowej miał za zadanie wydostać się z nazistowskiego zamku, przeszukując kolejne pomieszczenia, zdobywając broń i amunicję oraz starając się unikać lub eliminować napotkanych strażników. Dużą rolę odgrywało skradanie się, a charakterystycznym elementem rozgrywki była możliwość przebierania się w mundury przeciwników, aby przemieszczać się po zamku bez wzbudzania podejrzeń. Wrażenie robiła także oprawa dźwiękowa z samplowanymi odgłosami strzałów czy krzyków przeciwników. Po premierze na Apple II tytuł trafił również na Commodore 64, 8-bitowe Atari oraz PC DOS.

Gdyby nie Castle Wolfenstein, być może zupełnie inaczej potoczyłaby się historia strzelanek pierwszoosobowych, a nawet historia gier w ogóle. To właśnie ten tytuł stał się inspiracją dla Wolfensteina 3D, który w 1992 roku de facto zapoczątkował gatunek FPS i dał początek serii, która do dziś cieszy się uznaniem graczy. Co więcej, jego sukces pozwolił id Software stworzyć kolejne hity takie jak Doom oraz Quake a silnik tego ostatniego, jak wiadomo, został wykorzystany w dziesiątkach innych produkcji.

// screenshoty z serwisu MobyGames oraz własne

Saints Row

Dodaj komentarz

29 sierpnia 2006

20 lat temu na konsoli Xbox 360 zadebiutowało Saints Row – pierwsza odsłona serii stworzonej przez studio Volition. Akcja gry została osadzona w fikcyjnym mieście Stilwater, gdzie o wpływy walczyły cztery gangi. Gracz wcielał się w stworzoną przez siebie postać, która po uratowaniu z ulicznej strzelaniny trafiała w szeregi Third Street Saints. Celem było stopniowe odzyskanie kontroli nad miastem, pokonanie konkurencyjnych gangów i zbudowanie pozycji własnej organizacji. Saints Row korzystało z popularnego wówczas schematu otwartego świata znanego z serii Grand Theft Auto, ale oferowało sporo własnych pomysłów, takich jak rozbudowaną personalizację bohatera i pojazdów, system szacunku, różnorodne aktywności poboczne oraz rozgrywkę wieloosobową.

Pierwsze Saints Row było jeszcze stosunkowo poważną gangsterską grą akcji, choć już wtedy nie brakowało w niej humoru i swobody charakterystycznej później dla całej serii. Co ciekawe, tytuł początkowo miał być dostępny również na PlayStation 3, jednak wersja ta została anulowana, a Volition skoncentrowało się na produkcji sequelu. Saints Row 2 ukazało się w 2008 roku i rozwinęło większość pomysłów oryginału, wprowadzając między innymi większy świat oraz możliwość przechodzenia całej kampanii w trybie kooperacji. Przez dwie dekady seria zdołała urosnąć do pięciu głównych części, z których ostatnia to wydany w 2022 reboot zatytułowany po prostu Saints Row.

// screenshoty z serwisu MobyGames